جستجو در پایگاه اینترنتی کنگره مدیریت
Loading
اخبار روز
بهره وری سازمان های دولتی

بهره وري سازمانهاي دولتی هر کشور، یکی از مهمترین مؤلفه هاي توسعۀ آن کشور محسوب میشود.


ادامه مطلب ...

روش های تحقیق در بازار وتفاوت آن با تحقیقات بازاریابی

تحقیقات بازاریابی می‌تواند برای یک کسب‌وکار مشخص کند که چه محصولات یا خدمات جدیدی ممکن است سودآور باشند 


ادامه مطلب ...

استراتژی بازار محوری

در اين مقاله ضمن بررسي ابعاد استراتژي بازار محوري به رابطه ي آن با اهداف بازاريابي توجه شده است . 


ادامه مطلب ...

مدیریت انتقال تکنولوژی

اهميت تكنولوژي به عنوان عامل اصلي و موتور توسعه اقتصادي در جهان امروزمشخص است . تكنولوژي در دامان دانش پرورش مي يابد.


ادامه مطلب ...

تصمیم گیری ومدلهای آن

آيا تصميم گيري، پديده عجيب و ناشناخته ايست يا آنكه كار راحت و ساده ايست؟ هنوز معلوم نيست كه چگونه، چه موقع و كجا تصميم ساخته و پرداخته مي شود.


ادامه مطلب ...

مدیریت و مالکیت فکری در سازمانهای دانش بنیان

7 مهر 1395

فرایندهای مستندسازی دانش های کسب شده و یافته های پژوهشی با بهره گیری از مصادیق مالکیت های فکری (به ویژه ثبت اختراعات) و حقوق ناشی از آنها، از فرایندهای ضروری جهت پشتیبانی است.

 


کنگره بین المللی جامع مدیریت ایران با هدف بررسی دستاوردها و تجربیات پژوهشی و کاربردی ارزنده پژوهشگران در زمينه معرفی نوآوری های دانش مدیریت وصنعت و با محوریت مدیریت مالی و سازمان های اقتصادی و... در سال جاری در تهران برگزارمی گردد.این گزارش در خصوص مديريت فناوری و دارايی های فكری که یکی از محورهای این کنگره می باشد تهیه گردیده تا در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.

فرایندهای مستندسازی دانش های کسب شده و یافته های پژوهشی با بهره گیری از مصادیق مالکیت های فکری (به ویژه ثبت اختراعات) و حقوق ناشی از آنها، از فرایندهای ضروری جهت پشتیبانی است.

فرایندهای مستندسازی دانش های کسب شده و یافته های پژوهشی با بهره­گیری از مصادیق مالکیت های فکری (به­ویژه ثبت اختراعات) و حقوق ناشی از آن ها، از فرایندهای ضروری جهت پشتیبانی از انجام پژوهش و خلق دانش، توسعه و تجاری­سازی فناوری و کسب درآمد ناشی از آن در سازمان های دانش بنیان و پژوهش محور هستند. شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در مسیر خلق ایده تا محصول، جهت پشتیبانی از فرایندهای برنامه­ریزی و اجرای پروژه های پژوهشی و دستیابی به فناوری و تجاری­سازی فرایندها از بدو تاسیس توجه ویژه­ای به فرایندهای مستندسازی و مالکیت فکری داشته است، بطوری­که در چارت سازمانی آن ساختاری تحت عنوان امور مستندسازی و ثبت اختراعات در نظر گرفته است. در این نوشتار ضمن بررسی مختصر این ساختار و معرفی وظایف و مسئولیت های امور مستندسازی و ثبت اختراعات، اهمیت فعالیت ها و فرایندهای تدوین، مستندسازی و ثبت دانش های کسب شده و دستاوردهای پژوهشی با بهره­گیری از حقوق مالکیت فکری به عنوان یک الزام برای سازمان های دانش بنیان و پژوهش­محور بحث می­گردد.

ضرورت توجه به ساختار و فرایندهای مستندسازی و مالکیت فکری

چرخه پژوهش و خلق، توسعه و ارائه فناوری شامل مجموعه فعالیت­ها و فرایندهایی از خلق ایده تا تبدیل آن به یک محصول فناورانه و ارائه­ی آن به بازار با ایجاد ارزش افزوده و درآمدزایی برای حامیان پژوهش و تامین­کنندگان است. در کنار انجام ­فعالیت­های مذکور؛ شناسایی، استخراج، تدوین و مستندسازی دستاوردهای پژوهشی و دانش­های حاصله یکی از اقدامات اساسی در سازمان­های پژوهش­محور و ارائه کننده فناوری خواهد بود، بطوری­که در صورت بی­توجهی به این مقوله، نه تنها کلیه مولفه­های لازم، هنگام ارائه فناوری جمع­آوری و دسته­بندی نشده و آماده ارائه نخواهند بود؛ بلکه امکان پشتیبانی و ارائه خدمات پس­از واگذاری فناوری وجود نخواهد داشت. چه بسا ممکن است هنگام واگذاری و فروش فناوری و همچنین پس­از این مرحله (جهت پشتیبانی از فناوری واگذار شده)، پژوهندگان و پدیدآورندگان دستاوردها در خدمت سازمان نباشند. ضمنا در عرصه رقابت تنگاتنگ سازمان­های ارائه کننده فناوری، توسعه، بهبود و بهینه­سازی لازمه باقی ماندن در میدان رقابت است و هر گونه برنامه­ریزی در این زمینه با استفاده از دانش­های مدون شده و مستندات پژوهش­های قبلی سازمان میسر خواهد بود. از اینرو شناسایی، استخراج، تدوین و مستندسازی کلیه نتایج، دستاوردها و دانش­های حاصله حین اجرای طرح­ها و پروژه­های پژوهشی و جمع­بندی آن­ها در سازمان­های دانش و پژوهش­محور یکی از ضروری­ترین فرایندهای سازمانی خواهد بود.

یکی دیگر از اقدامات اساسی در سازمان­های پژوهش­محور و ارائه کننده فناوری همراه با انجام فعالیت­های خلق ایده تا ارائه محصول فناورانه، توجه به مقوله حفاظت از دستاوردهای فکری یا به­عبارت دیگر مدیریت بر مالکیت­های فکری است. دارایی­های هر سازمان، به دارایی­های مشهود (مالی و فیزیکی که به­راحتی قابل شناسایی و ارزش­گذاری هستند) و دارایی­هایی غیر مشهود (که به­سهولت قابل شناخت، استخراج، ارزیابی و ارزش­گذاری نیستند) تقسیم­بندی می­شوند. مالکیت فکری (Intellectual Property) به مالکیت‌های حاصل ازخلاقیت­های فکری انسان (که زیرمجموعه دارایی­های غیرمشهود هستند)، گفته می­شود. به عبارت دیگر اصطلاح مالکیت فکری به دستاوردهای وابسته به اندیشه، دانش، ادبیات، هنر، صنعت، فن، نوآوری و ذوق بشری؛ اطلاق می­شود. بنابراین مالکیت­های فکری عمدتاً به دو زمینه کلّی مالکیت­های صنعتی (نظیر اختراعات، طرح­های صنعتی، علائم و نام­های تجاری) و مالکیت­های ادبی و هنری (نظیر آثارمکتوب، نرم‌افزارهای رایانه‌ای، موسیقی، شعر، فیلم) تقسیم می­شوند. با توجه به اینکه در عصر حاضر عمده دارایی­های سازمان­های دانش­بنیان و پژوهش­محور دارایی­های نامشهود است، اهمیت توجه به مدیریت و بیشینه­سازی دارایی­های فکری در عصر حاضر امری بدیهی است، بطوری که غفلت از آن­ها موجب حذف سازمان­ها از جرگه رقابت در ارائه فناوری خواهد شد.

اهمیت توجه به دارایی­ های فکری در افزایش ارزش شرکت­ ها و موسسات:

دارایی ­های فکری از طریق ارائه لیسانس، فروش، یا تجاری­­سازی محصولات یا خدمات حمایت شده درآمد ایجاد می ­نمایند و سبب افزایش ارزش و ثروت شرکت ­ها در نظر سرمایه ­گذاران و موسسات مالی می­ گردند. همچنین در صورت فروش، ادغام یا تملک، دارایی­ های فکری موجب افزایش دو چندان ارزش موسسات ­می­ شوند. ضمنا دارایی­ های فکری برخی­ از سازمان­ ها درصد بسیار قابل توجهی از دارایی­ کل سازمان را تشکیل می­ دهند. لذا همانگونه که در سازمان­ ها تمهیداتی جهت احراز، تثبیت و حفاظت از دارایی­های مالی و فیزیکی مد نظر قرار می­گیرد، برای احراز، تثبیت و حفاظت از دارایی­ های فکری نیز بایدتمهیدات موثری در نظر گرفت. با توجه به اینکه ثبت اختراعات در میان مصادیق مختلف مالکیت ­های فکری (به لحاظ نقشی که در زندگی بشر و پیشرفت انسان­ ها داشته و دارد)، از اهمیت خاصی برخوردار هستند و بطوری­که اهمیت آن برای سازمان­های فعال در حوزه ­ی خلق و توسعه فناوری ­های صنعتی بسیار بالاتر است، در ذیل به مهم­ترین نتایج و آثار ثبت اختراعات برای سازمان­های دانش بنیان، پژوهش ­محور و توسعه دهنده­ ی فناوری پرداخته می­شود:

1-    شناسایی، احراز، تثبیت و معرفی دستاوردهای فکری سازمان در قالب اسناد ثبت اختراع

2-    ایجاد خلاقیت و برانگیختن حس رقابت در پژوهشگران

3-    تحکیم جایگاه سازمان در بازار رقابتی

4-    ایجاد فرصت اعطای لیسانس و ارائه فناوری یا فروش اختراع

5-    افزایش قدرت چانه ­زنی درفروش دانش فنی و قراردادهای لیسانس

6-    پشتیبانی از فعالیت­های تجاری ­سازی دستاوردهای پژوهشی

7-    ارائه تصویر مثبت ازجایگاه سازمان دراذهان عمومی

نظارت بر انتشار دستاوردهای فکری در قالب کتاب، مقاله، ارائه سمینار در همایش­ها

هر چند که در چرخه پژوهش و خلق، توسعه و ارائه فناوری، مدیریت بر مالکیت­ های صنعتی (از قبیل ثبت اختراعات) به­ عنوان یکی­ از مهم­ترین اقسام مالکیت­ های فکری از اهمیت والایی برخودار است، اما نظارت بر انتشار دستاوردهای پژوهش و فناوری به­ صورت انتشار کتاب، مقاله، ارائه سمینار در همایش ­ها و غیره (که در قالب مالکیت­ های ادبی و هنری یا حقوق کپی (Copy Right) به عنوان قسم دیگر از مالکیت­ های فکری قرار می­گیرند) نیز قابل توجه هستند و باید در این زمینه­ ها نیز تمهیداتی در نظر گرفته شود، بطوری­که از به خطر افتادن منافع تجاری دستاوردهای فکری پیش ­از حفاظت از آن­ها در با استفاده از یکی­ از جنبه­ های حقوق مالکیت­های صنعتی جلوگیری کرد.

مدیریت مستندسازی و مالکیت فکری به­عنوان بخشی از فرایندهای مدیریت دانش:

استقرار مدیریت مستندسازی و مالکیت­ فکری در راستای استقرار مدیریت دانش هستند، اما شامل کلیه جنبه ­های ضروری استقرار مدیریت دانش نمی­ گردند. پر واضح است که در عصر حاضر جهت رشد و بالندگی سازمان­ها استقرار همه جانبه مدیریت دانش از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. ولی آنجا که استقرار مدیریت دانش تمام ساختار و فرایندهای سازمان را در بر می­گیرد و اجزای آن بسیار متنوع و متعدد هستند، در این نوشتار فرصت پرداختن به تمام جنبه­های مدیریت دانش وجود نداشته است. از اینرو به لحاظ ساختار سازمانی صرفا فقط به بخشی از جنبه­های استقرار مدیریت دانش یعنی مدیریت مستندسازی و مالکیت­ فکری پرداخته شده است.

ساختار مستندسازی و مالکیت فکری در شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی

یکی از سیاست­های کلان شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، ایجاد سازمانی دانش­محور و متعالی و استقرار نظام­ مدیریت دانش با رویکرد تسهیم دانش در شرکت و حفاظت از حقوق دارایی­ های فکری و توسعه خلاقیت و نوآوری است. در راستای این سیاست، بنیان­گذاران شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی از ابتدای تشکیل آن، ساختاری سازمانی در این زمینه طرح­ریزی و استقرار نموده ­اند. به ­عبارت دیگر این شرکت با نهادینه کردن ساختار مستندسازی و مالکیت ­فکری که از مهمترین الزامات ساختاری در سازمان­های دانش و پژوهش­محور در عصر کنونی است، از ابتدای تاسیس تاکنون گام به گام فرایندهای مستندکردن، ثبت اختراعات­، مدیریت بر مالکیت­های فکری را هم راستا با فرایندهای انجام پژوهش، خلق دانش و ارائه فناوری پیش برده است. از طرفی دیگر با گذشت زمان و افزایش بلوغ سازمانی و توسعه فرایندهای پژوهش، فناوری و تجاری­سازی شرکت، موضوع اصلاح، تقویت و توسعه فرایندهای مستندسازی و مالکیت فکری نیز در این شرکت مطرح بوده است.

وظایف و مسئولیت­های امور مستندسازی و ثبت اختراعات

نظر به اینکه ماهیت اصلی دستاوردهای شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، از جنس دانش و فناوری است؛ مستندسازی، ­حفاظت علمی و دقیق از آن­ها، به ­عنوان یکی از زیرساخت­های اساسی توسعه فناوری؛ نقش محوری در تجاری­ سازی و کسب درآمد از این دستاوردها خواهند داشت. از اینرو امور مستندسازی و ثبت اختراعات، با هدف مستند نمودن دانش ­های حاصله و حفاظت از حقوق مالکیت­ فکری دستاوردهای پژوهشی شرکت پایه­ گذاری گردیده است. این امور پی­گیری وظایف و مسئولیت­های نظارت و راهنمایی پژوهشگران در تهیه و تدوین گزارش پروژه­ها و مدارک مهندسی، متون و درخواست­های ثبت اختراعات و نوآوری‌های مرتبط با فعالیت­های پژوهشی و آرشیو و به اشتراک­ گذاری آن­ها، انجام مراحل ثبت اختراعات، ثبت نرم­افزارها و ثبت علائم تجاری محصولات شرکت، نظارت بر مفاد مالکیت فکری قراردادها و تفاهم­نامه ­ها، نظارت بر انتشار دستاوردها در قالب کتاب، مقاله و ارائه سخنرانی در همایش ­ها، افزایش آگاهی پژوهندگان در زمینه مالکیت فکری و ایجاد مرکز اسناد و بانک اطلاعاتی از دستاوردهای پژوهش پتروشیمی بر عهده دارد.

فعالیت­های حرفه­ای این امور از سال 1384 با ثبت اولین اختراع آغاز شده و به تدریج با توسعه و سازماندهی روزافزون، این امور به یکی از ادارات تخصصی مستندسازی و مالکیت فکری تبدیل گشته است. بطوریکه هم­ اکنون خدمات این امور نه تنها به صنعت پتروشیمی و کمیته مالکیت فکری وزارت نفت عرضه می­گردد، بلکه همچنین خدمات تخصصی بررسی ماهوی درخواست­های ثبت اختراع به اداره ثبت اختراعات ایران (به ­عنوان مرجع استعلام) ارائه می­شود.

خلاصه ای از فعالیت­های امور مستندسازی و ثبت اختراعات:

1- پی­گیری تدوین و مستندسازی نتایج فعالیت­های پژوهش و فناوری

2- بررسی و شناسایی دستاوردهای مهم شرکت جهت مستندسازی و حفاظت از آن­ها

3- ثبت اختراعات از دستاوردهای پژوهش و فناوری شرکت

4- ارائه خدمات علمی- فنی و مالکیت فکری به متقاضیان ثبت اختراع

5- ارائه مشاوره ­های حقوقی جهت حفظ مالکیت فکری دستاوردهای پژوهشی به ساختار پژوهش پتروشیمی

6- همکاری و نظارت بر تهیه بسته های دانش فنی حاصل از پروژه ­ها و طرح­های پژوهش و فناوری

7- سازمان­دهی و تمرکز مستندات پایانی و اسناد فنی-مهندسی پروژه ­ها

8- فراهم کردن شرایط دسترسی پژوهشگران به دستاوردهای پروژه ­های پژوهش و فناوری و اشتراک­ گذاری دانش ­های حاصله

9- توسعه کتابخانه فیزیکی و الکترونیکی

10- تامین منابع اطلاعاتی مورد نیاز پژوهشگران از قبیل: متون استانداردها، کتابهای تخصصی و مقالات، گزارشات تحلیلی، فنی و ارزیابی اقتصادی فرایندهای مختلف پتروشیمی و ...

11- اطلاع­ رسانی در زمینه آخرین دستاوردهای شرکت

12- هماهنگی و برگزاری سمینارهای اختتام پروژه­ های پژوهشی

13- نظارت بر انتشار دستاوردهای پژوهشی در قالب مقاله، کتاب، ارائه سمینار و غیره.

نگاهی مختصر بر عملکرد امور مستندسازی و ثبت اختراعات

امور مستندسازی و ثبت اختراعات، توجه ویژه ­ای نسبت به انجام فعالیت­های مرتبط با شناسایی نوآوری­های دارای شرایط ثبت اختراع، تدوین گزارش اختراع، تنظیم ادعانامه اختراع و  پی­گیری مراحل اجرایی ثبت اختراع داشته و دارد؛ به ­نحوی که همواره در جهت رشد و ارتقاء توانمندی کارشناسان از طریق آموزش­های ضمن کار و اصلاح و تقویت ساختار بررسی درخواست­های اختراع، تدوین گزارش اختراع و ادعانامه و همچنین تهیه بانک­های اطلاعاتی بررسی پیشینه اختراعات پرداخته است و در این زمینه موفق به استخراج و ثبت 195 عنوان اختراع گردیده است. ضمنا این امور به­عنوان متولی نظارت بر انتشار دستاوردهای شرکت در قالب انتشار مقالات در نشریات داخلی و خارجی و ارائه سخنرانی و سمینار در همایش­های داخلی و خارجی تاکنون 872 درخواست انتشار مقاله یا ارائه سمینار را از نظر عدم درج مطالب محرمانه و تکنولوژیک شرکت بررسی و مجوز انتشار آن­ها را صادر نموده است. علاوه ­بر آن با توجه به مسئولیت ارزیابی امکان ثبت اختراع از نوآوری­های صورت گرفته در پروژه­ های پژوهشی جهت حفظ حقوق مالکیت فکری، نسبت به برگزاری حدود 596 عنوان سمینار اختتام پروژه های پژوهشی اقدام کرده است. همچنین در زمینه وظایف و مسئولیت­ های مستندسازی و اشتراک دستاوردهای پژوهشی مجموعا 1038 عنوان گزارش پروژه یا مدارک مهندسی پروژه مستند کرده است.

نتیجه گیری:

لازمه ادامه حیات، رشد و توسعه سازمان­های پژوهش و فناوری؛ طرح­ریزی و استقرار ساختارها و فرایندهای مستندسازی و حفاظت از دستاوردهای پژوهشی و مالکیتهای فکری خواهد بود. به عبارت دیگر در عصر حاضر توجه به مدیریت مستندسازی و مالکیت فکری دستاوردهای پژوهش و فناوری، دیگر صرفا به عنوان یک مزیت رقابتی سازمان های پژوهش محور و ارائه کننده فناوری در نظر گرفته نمی­ شوند؛ بلکه این موارد یکی از الزامات باقی ماندن در میدان رقابت برای این سازمان­ها است و در صورت عدم توجه به آن، سازمانها پس از پیدایش، رشد و صعود به سمت سقوط و انحلال سوق پیدا خواهند نمود.

چنانچه بیان شد، بنیان­گذاران شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی نسبت به مدیریت مستندسازی و مالکیت فکری دستاوردها و دانش­های حاصله شرکت توجه داشته­ اند و متناسب با ماموریت­ها و اهداف اولیه شرکت ساختار امور مستندسازی و ثبت اختراعات را (هر چند محدود و بدون توجه به همه جوانب) در چارت سازمانی شرکت لحاظ نموده اند. اما در ادامه با توجه به رشد و توسعه شرکت و تغییر سیاست­ها و هدف­گذاری جدید، از طریق آموزش­های ضمن خدمت و اصلاح و بازنگری فرایندهای کاری، تخصص و توانمندی امور ارتقاء یافته است، هر چند که ساختار فعلی به جهت کمبود نیروی انسانی متخصص و با تجربه در زمینه همه مصادیق مالکیت­های فکری، فاصله زیادی تا حد ایده ال دارد.

‌از کلیه پژوهشگران علاقه مند دعوت به عمل می آید تا جهت ارسال مقالات خود و اطلاع از تاریخ های مهم همایش جامع مدیریت، لینک های مرتبط را کلیک نمایند.

برچسب ها : همایش مدیریت ، همایش بین المللی مدیریت جامع ، معرفی همایش مدیریت جامع، گواهی مدیریت ، گواهی نامه همایش مدیریت ، کارشناسی ارشد مدیریت ، دکترا مدیریت ،PHD، مقاله مدیریت ، پوسترمدیریت ، مجلات برتر مدیریت ، فراخوان مقاله مدیریت ،کنگره بین المللی جامع مدیریت ایران ، راهنمای نگارش مقاله مدیریت ، ثبت نام همایش مدیریت ، تدوین مقاله مدیریت، گواهی پذیرش مقاله مدیریت ، گواه پذیرش مقالات مدیریت، اساتیدمدیریت ، پژوهشگران مدیریت ،درباره مقاله مدیریت ،نشریات معتبر مدیریت، مدیریت حمل و نقل، مدیریت بازاريابي، مدیریت بازاريابي و ارتباط با مشتريان، مدیریت برند، مديريت ارتباط با مشتريان، مدیریت مالی شرکت‌ها، مدیریت دانش، مدیریت تبلیغات، مدیریت پولی، مدیریت پولی و بانکی، مدیریت بانکی


610
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 

مرکز همایش های بین المللی توسعه ایران